Nature Photography by Dragiša Savić

Listopadno drvo ili žbun, visoko do 15-20 m, debelo do 2 m, dostiže starost od 500 godina. Kora debela, duboko izbrazdana uzdužnim i poprečnim pukotinama, sivopepeljasta. Jednogodišnje grančice sa gustim sivkastim maljama od sitnih dlačica, docnije ponekad više ili manje ogole. Pupoljci sivosmeđi, maljavi, dosta sitni, 3 do 6 mm dugi, jajasti, na vrhu tupi ili ušiljeni. Zalisci široko linearni do kratko končasti, najčešće rano otpadaju. Listovi na mekim, polucilindričnim, ponekad odozgo slabo užlebljenim peteljkama, dugim 4 do 15 (22) mm, ± dlakavim, docnije delimično ogolelim; liska debela i čvrsta, objajasta, na vrhu zaokrugljena ili sužena, ponekad ušiljena, na osnovi malo srcasta do ± klinasta, duga 4 do 10 (13) cm, široka 3 do 6 (8) cm, obodom grubo nazubljena, nepravilno usečena ili ± pravilno perasto deljena, sa 3 do 7 režnjeva na svakoj strani, među sobom ± razdvojena plitkim ili dubokim urezima, na vrhu zaobljena do ušiljena, ivicom ponekad sitnije ili krupnije valovita; lice liske u početku dlakavo, a zatim obično golo, naličje sa gustim maljama, sivozeleno, ponekad ± ogolelo, ali uvek sa dlakama duž nerava i duž oboda; bočnih nerava ima 5 do 8 pari, najčešće sa vrlo razvijenom interkalarnom nervaturom.

Muški cvetovi u resama na vretenu dugačkom do 6 cm, gusto dlakavom od mrkih vunastih dlaka; perigon podeljen na 5 do 8 delova, takođe gusto dlakavih. Ženski cvetovi pojedinačni ili u zbijenim grupicama od po 2 do 5, sedećih ili na zajedničkoj kratkoj dršci, ponekad dugoj do 10 (-20) mm; stubića 3, od osnove slobodnih. Plodovi dosta sitni, pojedinačni ili u grupicama, sedeći ili na ± kratkoj dršci; kupula dosta sitna, ponekad ± plitka, sa tankim zidovima, 8 do 15 mm visoka i 6 do 15 mm široka; pokrivena sitnim, crepasto raspoređenim i tesno priljubljenim ljuspama, među sobom nesraslim, jajasto lancetastim, pljosnatim ili na leđnoj strani malo do mnogo zadebljalim, na vrhu suženim u dug tup ili ušiljen vrh, sa sivim ili mrkim dlakama; žir obično izduženo jajast, na vrhu ušiljen, dugačak 8 do 20 mm, širok 6 do 12 mm; endokarp go. Cveta V, plodonosi IX-X.

Kserotermna (naročito termofilna) heliofitna vrsta, prilagođena suvoj i toploj submediteranskoj i mediteranskoj klimi, zalazi takođe i nešto dublje u kontinent, kalcifilna vrsta, ali na jugu areala takođe i na silikatnoj podlozi, Česta takođe na suvom i plitkom skeletnom zemljištu. Raste pojedinačno ili razređeno u područjima devastiranih hrastovih šuma, zatim u hrastovim šikarama, kao i u svetlim hrastovim i drugim termofilnim i suvim šumama.

Široko rasprostranjena vrsta u Srbiji, naročito u toplijim južnim krajevima i na južnim padinama; u Vojvodini ređa.

Copyright © Dragiša Savić. All rights reserved.